Fabrikalarda ve İşletmelerde Şarj İstasyonu Kurulum Süreci

Elektrikli araçların (EV) hızla yaygınlaşmasıyla birlikte fabrikalar ve işletmeler için şarj istasyonu kurulumu artık bir prestij unsuru olmanın ötesine geçerek stratejik bir yatırım haline gelmiştir. Artan sürdürülebilirlik hedefleri, karbon ayak izinin azaltılması ve çalışan memnuniyetinin artırılması gibi faktörler, kurumsal alanlarda elektrikli araç şarj altyapısını zorunlu kılmaktadır.

Bu yazıda, fabrikalarda ve işletmelerde şarj istasyonu kurulum sürecini tüm aşamalarıyla, teknik ve hukuki detaylarıyla ele alıyoruz.

1. İhtiyaç Analizi ve Planlama Süreci

Şarj istasyonu kurulumunun ilk adımı doğru planlamadır. Her fabrikanın veya işletmenin enerji altyapısı, araç trafiği ve kullanım amacı farklıdır.

Analiz Edilmesi Gereken Başlıca Unsurlar:

  • Günlük araç giriş–çıkış sayısı

  • Çalışanların elektrikli araç sahiplik oranı

  • Şirket filosunda bulunan elektrikli araç sayısı

  • Mevcut elektrik altyapısının kapasitesi

  • Trafo gücü ve pano durumu

  • Otopark alanının fiziki yapısı

Özellikle üretim yapan fabrikalarda enerji yükü zaten yüksek olduğundan, mevcut kapasitenin şarj istasyonu için yeterli olup olmadığı mutlaka teknik ekipler tarafından incelenmelidir.

2. Uygun Şarj İstasyonu Türünün Belirlenmesi

İşletmeler için iki temel şarj istasyonu tipi bulunmaktadır:

AC (Alternatif Akım) Şarj İstasyonları

  • Genellikle 7 kW – 22 kW arası güç sunar

  • Daha düşük maliyetlidir

  • Uzun süreli park eden araçlar için idealdir

  • Çalışan otoparklarında tercih edilir

DC (Doğru Akım) Hızlı Şarj İstasyonları

  • 50 kW ve üzeri güç sunar

  • Daha hızlı şarj imkanı sağlar

  • Filo araçları veya yoğun sirkülasyon olan alanlar için uygundur

  • Kurulum maliyeti daha yüksektir

Fabrika sahalarında genellikle AC + DC hibrit çözüm tercih edilir. Bu sayede hem çalışanlar hem de şirket araçları için esnek bir kullanım sağlanır.

3. Elektrik Altyapısı ve Teknik Keşif

Şarj istasyonu kurulumu öncesinde mutlaka detaylı bir teknik keşif yapılmalıdır. Bu aşamada:

  • Ana dağıtım panosu incelenir

  • Kablo kesitleri hesaplanır

  • Topraklama uygunluğu kontrol edilir

  • Enerji izleme sistemi planlanır

Eğer mevcut trafo kapasitesi yetersizse güç artırımı yapılması gerekir. Bu süreç, dağıtım şirketi ile koordineli şekilde yürütülür.

Türkiye’de elektrik piyasası ve lisans süreçleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenmektedir. Şarj ağı işletmeciliği yapacak firmaların ilgili mevzuata uygun hareket etmesi gerekir.

4. Yasal Süreç ve Ruhsatlandırma

Fabrika veya işletme kendi bünyesinde, sadece iç kullanıma yönelik bir şarj istasyonu kuruyorsa lisans gereklilikleri farklılık gösterebilir. Ancak ticari amaçla (ücretli kullanım) hizmet verilecekse:

  • Şarj Ağı İşletmeci Lisansı

  • İlgili belediyeden izinler

  • Elektrik bağlantı anlaşmaları

  • Güç artırımı onayları

gibi resmi süreçlerin tamamlanması gerekir.

Ayrıca yangın yönetmeliği, iş güvenliği standartları ve elektrik tesisat yönetmeliklerine uygunluk sağlanmalıdır.

5. Kurulum Aşaması

Teknik onaylar ve planlama tamamlandıktan sonra fiziksel kurulum süreci başlar.

Kurulum Adımları:

  1. Altyapı kazı ve kablolama işlemleri

  2. Şarj ünitesinin montajı

  3. Enerji bağlantılarının yapılması

  4. Yazılım entegrasyonu

  5. Test ve devreye alma

Kurulum süresi; istasyon sayısına, altyapı durumuna ve saha koşullarına bağlı olarak genellikle 1–4 hafta arasında tamamlanır.

6. Yazılım ve Yönetim Sistemleri

Modern şarj istasyonları yalnızca elektrik sağlayan cihazlar değildir. Aynı zamanda dijital yönetim sistemleriyle entegre çalışır.

Sunulan Yazılım Özellikleri:

  • Uzaktan izleme

  • Kullanıcı bazlı yetkilendirme

  • RFID kart ile erişim

  • Mobil uygulama entegrasyonu

  • Enerji tüketim raporları

  • Faturalandırma sistemi

Özellikle büyük işletmeler için enerji maliyetlerinin departman bazlı raporlanabilmesi ciddi avantaj sağlar.

7. Maliyet Kalemleri

Fabrikalarda şarj istasyonu kurulum maliyeti birçok faktöre bağlıdır:

  • Seçilen istasyon tipi (AC/DC)

  • Güç kapasitesi

  • Altyapı güçlendirme ihtiyacı

  • Yazılım ve otomasyon sistemi

  • Projelendirme ve mühendislik hizmetleri

2026 yılı itibarıyla Türkiye’de ortalama:

  • AC şarj istasyonu kurulum maliyeti: Orta seviyededir

  • DC hızlı şarj istasyonu: Daha yüksek yatırım gerektirir

Ancak bu yatırım, uzun vadede marka değeri ve sürdürülebilirlik katkısıyla geri dönüş sağlar.

8. Devlet Teşvikleri ve Sürdürülebilirlik Avantajı

Elektrikli araç altyapısına yapılan yatırımlar, şirketlerin ESG (Environmental, Social, Governance) skorlarını olumlu etkiler. Aynı zamanda karbon salımının azaltılmasına katkı sağlar.

Türkiye’de zaman zaman Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile çeşitli kalkınma ajansları tarafından destek programları açıklanmaktadır. Bu destekler yatırım maliyetlerini önemli ölçüde düşürebilir.

9. Fabrikalar İçin Stratejik Avantajlar

Şarj istasyonu kurulumunun işletmelere sağladığı başlıca avantajlar:

  • Çalışan memnuniyetinin artması

  • Kurumsal sürdürülebilirlik imajı

  • Elektrikli filo dönüşümüne hazırlık

  • Enerji maliyetlerinin kontrolü

  • Geleceğe yönelik altyapı yatırımı

Özellikle ihracat yapan fabrikalar için karbon ayak izi kriterleri giderek daha önemli hale gelmektedir.

Sonuç

Fabrikalarda ve işletmelerde şarj istasyonu kurulum süreci; teknik analiz, yasal uygunluk, doğru ekipman seçimi ve profesyonel uygulama gerektiren kapsamlı bir yatırımdır. Doğru planlama yapıldığında bu yatırım, yalnızca bugünün ihtiyacını karşılamakla kalmaz, gelecekte artacak elektrikli araç kullanımına da hazır bir altyapı oluşturur.

Elektrikli araç dönüşümünün hız kazandığı günümüzde, işletmeler için şarj istasyonu kurulumu artık bir seçenek değil; rekabet avantajı sağlayan stratejik bir adımdır.